Efekt substytucji na rynku wina

W ekonomii znany jest efekt substytucji popytu. Doskonałym przykładem efektu substytucji popytu rynkowego na wino są Chiny.

W ekonomii znany jest efekt substytucji popytu. Kiedy cena jednego produktu zmienia się – np. rośnie, natomiast cena innego pozostaje niezmienna – konsumenci przesuwają swój popyt w kierunku produktu relatywnie tańszego. Zmiana popytu jest tym silniejsza, im bardziej obydwa produkty są w stosunku do siebie substytutami.

Wina produkowane w różnych krajach i przez różnych producentów są – w ramach danego rodzaju i klasy – silnymi substytutami. W makroekonomicznej skali rynku, jeżeli ceny win z jakiegoś kraju wzrastają, wówczas popyt konsumentów przenosi się na wina z innych krajów. Tych, których ceny nie uległy zmianie. Siła reakcji zależy od wielkości wzrostu ceny oraz elastyczności cenowej popytu.

Chińsko – australijska wojna o wino (efekt substytucji)

Doskonałym przykładem efektu substytucji popytu rynkowego na wino są Chiny. W efekcie wojny cenowej o wino między Chinami i Australią – substytucja napędza sprzedaż win francuskich, chilijskich i tych z innych krajów.

Jeszcze niedawno Australia była największym, zagranicznym dostawcą wina na chiński rynek – zajmując udział ponad 40% wśród win zagranicznych. Jednak od listopada 2020 eksport australijskiego wina do Chin spadł aż o 95%. Wszystko to oznacza ogromne kłopoty dla sektora winiarskiego w tym kraju, który eksportuje 60% produkcji wina, a odbudowa pozycji na chińskim rynku może potrwać wiele lat.

Co takiego się stało?

Czy australijskie wino przestało nagle smakować Chińczykom? Przecież dotychczas wino z kraju kangura bardzo im odpowiadało – tak bardzo, że prestiżowe Penfolds Grange było na potęgę podrabiane.

Wybór win w chińskim sklepie, fot picistock.

Kiedy w 2019 roku, w rezultacie umowy o wolnym handlu między obydwoma krajami  zniesiono cła na australijskie wino, eksport wina z Australii do Chin dynamicznie wzrastał. Jednak w 2020 roku stosunki handlowe między obydwoma krajami pogorszyły się radykalnie. Chiny – prawdopodobnie pod naciskiem lobby krajowych producentów wina – rozpoczęły śledztwo, oskarżając australijskich producentów wina o dumping, czyli sprzedawanie wina po cenie niższej od kosztów produkcji. W tle kryło się także podejrzenie, że rząd Australii subsydiuje eksport wina.

W wyniku dochodzenia władze Chin podjęły bezprecedensową decyzję obłożenia australijskiego wina ogromnym wzrostem ceł – początkowo 202%, a od marca 2021 roku aż o 218%.

Francja zajmuje miejsce Australii (efekt substytucji)

Efekt substytucji jaki wywołała decyzja chińskich władz pojawił się natychmiast. Popyt chińskich konsumentów skierował się na wina z innych krajów. Najbardziej skorzystała Francja, która w ciągu trzech miesięcy 2021 roku stała się najważniejszym eksporterem wina na chiński rynek. Eksport francuskiego wina osiągnął w tym okresie ponad 27 milionów litrów, czyli wzrósł o 16% w stosunku do roku poprzedniego. Skorzystały także inne kraje:

  • eksport wina z Chile wzrósł o 23% do prawie 16 milionów litrów,
  • eksport wina z Hiszpanii osiągnął 10,6 milionów litrów,
  • z Włoch 7,3 milionów. litrów.
Kontenerowce przewożą do Chin także wino, w butelkach i luzem, fot wiki commons

Na konkurencyjnym – chińskim rynku wina – powiększenie popytu wymaga obniżenia ceny, kosztownych akcji marketingowych lub obydwu działań naraz. W zaistniałej sytuacji, francuscy czy hiszpańscy eksporterzy nie musieli zmieniać (obniżać) cen swojego wina aby zwiększyć sprzedaż. Stali się bowiem beneficjentami efektu substytucji, który przesunął popyt chińskich konsumentów z droższego (z racji ceł) wina australijskiego w ich kierunku. Największą część efektu wykorzystały wina francuskie, które są znane na rynku chińskim od dawna i traktowane jako wina o wysokiej jakości. Ponadto, firmy francuskie mają w Chinach dobrze rozbudowane kanały dystrybucji, często we współpracy z firmami chińskimi.

Efekt substytucji dotyczy także wina luzem

Wprawdzie australijskie wino luzem nie zostało ukarane wysokim cłem, jego eksport do Chin także załamał się – zmniejszył się o 80%, do 1,47 milionów litrów. W rezultacie jego miejsce zajęło wino luzem z innych krajów – eksport z Chile wzrósł o 17% do 18,6 milionów litrów, natomiast z Argentyny o 10% do milionów litrów w stosunku rocznym.

prof. Marek Rekowski

prof. Marek Rekowski

Zostaw swój komentarz!

Dodaj komentarz

newsletter

partnerzy

autor

Winnica Profesora - autor, prof. Marek Rekowski.

prof. Marek Rekowski

Marek Rekowski, profesor ekonomii, wieloletni wykładowca mikroekonomii i koniunktury gospodarczej na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu, visiting professor na uniwersytetach francuskich w Saint Etienne, Dijon, Orleanie, ESCP Business School w Paryżu oraz hiszpańskich w Madrycie, Pamplonie i Sevilli. Amator i znawca wina, autor książek Światowe rynki wina oraz Przewodnik po świecie wina i wykładów z zakresu ekonomii wina. Popularyzator wiedzy o winie.

dla miłośników wina

Winnica Profesora - książka.

Sprawdź mój przewodnik!

Książka "Przewodnik po świecie wina" adresowana jest do początkujących i nieco bardziej zaawansowanych amatorów wina.

wino dla konesera

Gaudium Marqués de Cáceres

Gaudium to wielkie, eleganckie wino.

Domaine Chandon de Briailles

Głębokie, złożone, finezyjne, czyste, urzekające.

Alargo Assyrtiko Crete

Wyśmienite, oryginalne wino. Dostępne w specjalistycznym sklepie Vininova.

Dafnios Liatiko Dafnes

Oryginalne wino, wysoka ocena. Dostępne w specjalistycznym sklepie Vininova.

szukaj

youtube

ostatnie wpisy

kategorie

NEWSLETTER

Zapisz się i dostawaj informacje o nowych wpisach.

KIM JESTEM
Marek Rekowski, profesor ekonomii, wieloletni wykładowca mikroekonomii i koniunktury gospodarczej na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu, visiting professor na uniwersytetach francuskich w Saint Etienne, Dijon, Orleanie, ESCP Business School w Paryżu oraz hiszpańskich w Madrycie, Pamplonie i Sevilli.

Podoba Ci się to, co czytasz?

Dostawaj powiadomienia o nowych wpisach prosto na skrzynkę.